Schrijven met je vuisten

Na het schrijven van de biografie over Tjalie Robinson, een Indo schrijver, maakte Wim Willems een keuze uit zijn brieven voor publicatie. Zij worden bezorgd en ingeleid in 'Schrijven met je vuisten'.

Robinsons brieven

Tjalie Robinson staat bij uitstek symbool voor de culturele erfenis van Nederland en zijn voormalige kolonie Nederlands-Indië. Uit Schrijven met je vuisten blijkt wel hoe moeizaam de vereniging van Oost en West kon zijn. Het was een strijd waar de schrijver zich zijn hele leven voor heeft ingezet.
Al vanuit de naoorlogse kolonie hekelde Tjalie Robinson (pseudoniem van Jan Boon, 1911-1974) het literaire klimaat van zijn vaderland overzee. Hij vroeg zich vertwijfeld af waar het elan van de grote schrijvers van vóór de oorlog was gebleven.
Met zijn eigen literaire verhalen, zijn journalistieke bladen en zijn Pasar Malam Tong Tong (culturele bazaar) brak hij een lans voor een andere manier van kijken, in een samenleving die zich afwendde van haar koloniale verleden.
Robinsons brieven zijn even confronterend als eigenzinnig, en altijd fonkelend van toon. Hierdoor hoort hij thuis in het rijtje klassieke brievenschrijvers uit de Nederlandstalige literatuur, naast Multatuli, Du Perron, Walraven en Brouwers.

Tjalie Robinson

Tjalie Robinson (pseudoniem voor Jan Boon, 1911-1974) is een van de bekendste zogeheten Indoschrijvers. Sinds 1936 schreef hij voor het Bataviaasch Nieuwsblad. Tijdens de Japanse bezetting zat hij in verschillende kampen. Na de oorlog was hij journalist voor de krant De nieuwsgier.
In 1955 verhuisde hij met zijn gezin naar Nederland, waar hij de redactie voerde over het blad Tong Tong (later omgedoopt tot Moesson), en zette hij zich in voor de herinnering aan het levend houden van de Nederlands-Indische cultuur. Mede op zijn initiatief kwam in 1959 de Pasar Malam Besar (thans: Tong Tong Fair) tot stand, een jaarlijkse manifestatie van de Indische cultuur in Den Haag. Hij publiceerde ook onder het pseudoniem Vincent Mahieu.

Over Schrijven met je vuisten

'Brieven zijn de lakmoesproef van een schrijver. Daarmee loopt hij zich warm, daarin houdt hij zijn gevoel voor vorm in conditie. Maar brieven vereisen ook goede lezers, mensen die een adequate reactie bij de hand hebben als ze opeens tegen een poedelnaakte schrijver opbotsen.
Vorig jaar publiceerde Wim Willems zijn prachtige biografie van Tjalie Robinson, nu bezorgt hij een selectie van Tjalie’s brieven. Overdonderende brieven zijn het, onthutsende brieven, brieven die van de pagina afspringen als een poema uit het struikgewas, met een kreet van honger en agressie. Het zijn brieven van een Indo, van een man die begrepen wil worden en die het massale onbegrip om hem heen beantwoordt met een monumentale woede.'
Willem Otterspeer, de Volkskrant -Lees de hele recensie